واژه «طراح» یک اصطلاح کلی نیست که برای همه یکسان باشد. در دنیای طراحی، چندین نقش وجود دارد که یا مستقیماً با طراحی UX در ارتباط هستند و یا از آن پشتیبانی میکنند. یادگیری درباره نقشها و مسئولیتهای مختلف طراحان، به تو دیدگاهی درباره نوع شغلی که ممکن است بخواهی انتخاب کنی میدهد. همچنین تصویر روشنی از انواع طراحانی که ممکن است برای یک پروژه نیاز به همکاری یا استخدام آنها داشته باشی، برایت ترسیم میکند.
طراح تجربه کاربری (UX Designer)
به سادهترین بیان، یک طراح UX حامی و مدافع کاربر (User Advocate) است. نقش اصلی او ایجاد یک رابطه مثبت بین کاربر و رابط کاربری است. طراح UX تلاش میکند محصولاتی بسازد که هم نیازهای کاربران و هم اهداف شرکتی را که در آن کار میکند، برآورده سازد.
مسئولیتهای خاص یک طراح UX به شرکت و پروژه بستگی دارد، اما وظایف رایج عبارتند از:
- انجام پژوهشهای کاربری (User Research)
- ترسیم نقشه سفر کاربر (User Journey Mapping)
- سازماندهی معماری اطلاعات (Information Architecture)
- ساخت وایرفریمها و پروتوتایپها (Wireframes & Prototypes)
- اجرای تستهای کاربردپذیری (Usability Tests)
- تحلیل دادههای کاربری
- همکاری با تیمهای چندتخصصی (Cross-functional Teams)
- تضمین دسترسپذیری (Accessibility)
- نگهداری از سیستمهای طراحی (Design Systems)
دامنه کاری طراح UX به اندازه سازمان نیز بستگی دارد؛ در شرکتهای بزرگ ممکن است توسط پژوهشگران یا طراحان بصری پشتیبانی شوند، اما در شرکتهای کوچکتر باید به عنوان یک «همهفنحریف» (Generalist) تمام نیازهای طراحی UX را پوشش دهند.
طراح رابط کاربری (UI Designer)
طراحان UI رابطهای بصری جذابی برای کاربران خلق میکنند. آنها در اصول طراحی، ترکیببندی (Composition)، نظریه رنگ و تایپوگرافی مهارت دارند.
در حالی که تمرکز طراحان UX روی «عملکرد» (Function) است، طراحان UI روی «فرم» (Form) تمرکز میکنند. آنها معمولاً با طراحان UX و سایر اعضای تیم همکاری دارند. طراحان UI مسئول پیادهسازی فیزیکی چشمانداز محصول هستند. آنچه یک طراح UI خوب را از بقیه متمایز میکند، داشتن همدلی با کاربر (User Empathy) است.
طراح بصری (Visual Designer)
طراحان بصری عناصر خاصی را درون محصول خلق میکنند؛ عناصری مانند آیکونها، لوگوها، بنرها یا خروجیهای خارجی مثل پوسترها و ارائهها. هدف این خروجیها معمولاً جلب توجه، انتقال پیام و ترویج یک برند (Brand Promotion) است.
از طراحان بصری انتظار میرود بر اصول طراحی مسلط باشند و از ترندهای صنعت آگاه بمانند. گاهی اوقات عنوان «طراح گرافیک» بهجای طراح بصری به کار میرود.
طراح محصول (Product Designer)
طراحان محصول حلال مشکلات (Problem-solvers) هستند و مسئولیت تفکر طراحی در سطوح بالا (High-level Design Thinking) را بر عهده دارند. بیشتر کار آنها در سطح مفهومی (Conceptual) انجام میشود، اما در جنبههای بصری فرآیند طراحی نیز مشارکت دارند.
طراحان محصول اغلب به عنوان مدیر پروژه در پروژههای UX عمل میکنند. آنها میتوانند تغییرات عمیقی در محصول ایجاد کنند تا از تجربه کاربری درجهیک اطمینان حاصل نمایند. آنها در تمام ۵ مرحله فرآیند تفکر طراحی — از ایده تا اجرا — درگیر هستند و باید اطمینان حاصل کنند که طرحها مطابق با نقشه راه محصول (Product Roadmap) و در زمان مقرر تحویل داده میشوند.
معمار اطلاعات (Information Architect)
معماران اطلاعات نحوه ساختاردهی و چیدمان محتوا در یک محصول یا وبسایت را هدایت میکنند. آنها همیشه کاربران را در ذهن دارند و هدفشان ایجاد تجربهای بصری (Intuitive) است که در آن ساختار اطلاعات منطقی باشد.
نقش آنها شامل دستهبندی محتوا، ایجاد ناوبری (Navigation) منسجم، ترسیم جریانهای کاربر (User Flows) و برچسبگذاری گروههای محتوایی است. آنها با روشهایی مثل Card Sorting (که در آن کاربران اطلاعات را در گروههای ذهنی خود مرتب میکنند)، اسکلت و زیربنای محتوایی محصول را پیش از شروع طراحی بصری میسازند.
طراح موشن (Motion Designer)
طراحان موشن مسئولیت طراحیهایی را بر عهده دارند که به انیمیشن یا عناصر بصری متحرک نیاز دارند. آنها از ابزارهای انیمیشن برای ارتقای قدرت طراحی استفاده میکنند. کار آنها میتواند از صفحات ورودی (Splash Pages) متحرک تا ریزتعاملها (Microinteractions) درون یک رابط کاربری را شامل شود.
طراح تعامل (Interaction Designer)
یک طراح تعامل رابطهایی میسازد که بهوضوح به کاربران میگویند چگونه با محصول تعامل کنند. این کار به کاربران اجازه میدهد به اهداف خود (مثل خرید، عضویت یا ساخت حساب) برسند.
تفاوت طراح UX و طراح تعامل در این است که طراح تعامل بر طراحی «تکتک لحظات تعامل» تمرکز دارد، در حالی که طراح UX بر «تصویر کلی و کلیت تجربه» متمرکز است.
پژوهشگر تجربه کاربری (UX Researcher)
اگرچه از طراحان UX انتظار میرود خودشان تحقیق کنند، اما در پروژههای بزرگ، یک پژوهشگر UX اختصاصی استخدام میشود. کار آنها شامل گفتگو با مشتریان، تست کاربر، مدیریت مصاحبهها و تحلیل دادههاست. آنها به هوش هیجانی بالا و دانش روانشناسی کاربر نیاز دارند تا بفهمند کاربران چه فکر و احساسی دارند.
مهندس تجربه کاربری (UX Engineer)
مهندسان UX مانند طراحان UX هستند اما با مهارتهای کدنویسی اضافی. آنها به عنوان پلی میان تیم توسعه (Development) و تیم طراحی عمل میکنند. آنها قابلیت اجرای طرحهای ارائهشده (Mockups) را پیش از ارسال به برنامهنویسان ارزیابی میکنند و باعث کاهش تاخیرها و دوبارهکاریها میشوند.
تصویرگر (Illustrator)
تصویرگران از آیکونها گرفته تا اینفوگرافیکها را طراحی میکنند. آنها برای صفحاتی مثل وضعیتهای خالی (Empty States)، صفحات آنبوردینگ (Onboarding) و بنرها، تصاویر توضیحی یا زیباییشناختی خلق میکنند. بهترین تصویرگران با کارهایشان داستان میگویند (Storytelling) و در کاربر احساس ایجاد میکنند.
نویسنده تجربه کاربری (UX Writer)
نویسنده UX که به عنوان «طراح محتوا» (Content Designer) نیز شناخته میشود، متخصصِ نگارش متنهایی است که در محصولات دیجیتال ظاهر میشوند. هدف اصلی او ایجاد یک تجربه روان با استفاده از زبانی شفاف و مختصر است. آنها نقش حیاتی در شکلدهی به لحن (Tone)، صدا (Voice) و شخصیت محصول ایفا میکنند.